BORCULO – Vandaag, op 5 mei, vieren we dat we 75-jaar geleden werden bevrijd van de Duitsers. Borculo werd al iets eerder bevrijd, namelijk op 1 april 1945 door de Canadezen.

Dit bericht gaat verder onder de advertentie

Gisteren mocht Peter Nieuwenhuis, namens de stichting ‘Borculo, beleef de Berkelstad’, een herdenkingsrede uitspreken tijdens de Dodenherdenking in de Joriskerk: “Ik sta hiermee op een historische plek, 75 jaar geleden op 1 april werd Borculo bevrijd. De Nederlandse vlag hing uit de kerktoren en dominee Uitentuis hield vanaf een legerwagen bij deze kerk een toespraak tot de Borculose bevolking. We zijn bevrijd!”. Ook gisteren en vandaag hangt de vlag aan de Joriskerk te wapperen.

“We komen bij elkaar om alle gevallenen te gedenken die gevochten hebben voor onze vrijheid en in waardering en respect voor alle mensen die de oorlog wel overleefden. We moeten het doen met verhalen en herinneringen en de laatste getuigenissen van mensen die de oorlog nog hebben meegemaakt. Op sommige plaatsen kun je daar iets van ervaren. De voormalige synagoge in Borculo is prachtig gerestaureerd en is de moeite van een bezoek zeker waard.” vervolgt Nieuwenhuis. “Achter elke naam schuilt een verhaal. In de avond van 6 september 1941 werden twee geallieerde vliegtuigen boven Borculo neergehaald waarbij 10 inzittenden om het leven kwamen. Ze werden begraven op de begraafplaats aan de Deugenweerd.”

Ook vier jaar later was het raak boven Borculo, vervolgt Nieuwenhuis: “Op 13 februari 1945 vond er een luchtgevecht plaats boven Borculo tussen de Duitsers en de Geallieerden, waarbij een geallieerd vliegtuig zijn bommen loste. Eén bom kwam midden in Borculo terecht. 3 jonge kinderen kwamen daarbij om het leven. Annie Tragter, Bertie Schepers en Ingrid van Huijstee. Rita Spanjar, het 5-jarige Joodse meisje dat werd opgepakt met haar ouders, afgevoerd en vermoord. Wij herdenken hen, en met hen alle weerloze burgers die slachtoffer werden van de oorlog. Allemaal mensen met een naam, een gezicht. Mensen zoals wij. Wij zijn het aan hen verplicht om hen te herdenken. Dat doen we vooral door de herinnering levend te houden.”


Stadsapp vol bijzondere verhalen

Om de historie levend te houden, is er een stadsapp ontwikkeld met verhalen uit de geschiedenis van Borculo. Op 4 mei is er een speciale route vrij gegeven die het verhaal verteld van de Joodse gemeenschap in Borculo. Het is een route langs de woningen waar Joodse mensen woonden en waar ze werden opgepakt en afgevoerd. Bij iedere woning, lees je het bijzondere verhaal. Peter: “Op die wijze voorkomen we dat Adolf Hitler alsnog zijn zin krijgt. De Joodse gemeenschap wordt niet vergeten! Tijdens de wandeling langs de Joodse geschiedenis zien we letterlijk ook Erika Löwenberg, zij schreef het gedicht dat we vinden aan de muur van de synagoge. Ik denk daarbij nog even aan Rita Spanjar. Ze woonde vlakbij de synagoge in Borculo. Een ooggetuige vertelde mij over hoe de Duitsers de woning binnenstormde en Israël, Emma en de 5-jarige Rita naar buiten voerde. Rita kwam samen met haar knuffelbeertje ten val en werd als een vuilniszak samen met haar knuffel de overvalwagen ingegooid en afgevoerd. 9 dagen later werd ze in Auschwitz vermoord. Dat vrolijke meisje met haar mooie zwarte krulletjes is er niet meer….”

Bevrijdingsboom

Vrijheid is iets wat doorgegeven moet worden aan de volgende generatie. Op 1 april 1946, één jaar na de bevrijding van Borculo, werd er een Canadese Es geplant achter de Joriskerk. Deze boom staat er nog steeds. Een loot van de boom bracht Peter Nieuwenhuis gisteren mee. De loot staat symbool voor de nieuwe generatie aan herinneringen. Als de loot verder is volgroeid, zal deze bevrijdingsboom “Next Generation” ter herinnering aan 75 jaar vrijheid een mooie plek krijgen in Borculo.